Trebicka i trishtuar nga muzika e sotme në Shqipëri

“Do të thoja se kjo që ndodh sot në muzikën shqiptare është sikur të provosh të kultivosh banane në Shqipëri, çfarë është e pamundur”.

Në një kohë kur huazimet dhe deformimet kanë mbushur tregun shqiptar, Ardjan Trebicka ka menduar të jetë pranë publikut me një tjetër tendencë muzikore të lënë pas dore për vite me radhë. Këngët arbëreshe, tango shqiptare dhe ritmet cigane për të cilat deri para pak kohësh ishte e turpshme t`i këndoje kanë zënë vend mjaft mirë në repertorin e Trebickës.
Me maturinë dhe humorin që e karakterizon Ardjani na tregon për eksperiencat e tij të para si dhe jetën mes ciganëve. Ka ditur të depërtojë mjaft mirë mes kësaj shtrese të popullsisë që shumë prej kolegëve të tij as nuk do ta kishin menduar ti këndonin. Me lirinë e tyre, patriotizmin e arbëreshëve, ndërthurur dhe me tangon aq të preferuar veçanërisht tek zonjat, Ardjani mundohet të sjellë për publikun një copëz nga “thelbi i muzikës ” siç e quan ai. I mbetet besnik stafit me të cilët ai punon sikurse kompozitorëve dhe produksionit muzikor për prodhimin e albumeve. Trebicka ka hedhur katër albume në treg dhe shpreson në realizimin e të pestit gjatë këtij viti. I lodhur nga zhurma që përjeton çdo ditë në kryeqytet, Ardi na fton ta realizojmë intervistën në një nga lokalet e periferisë së Tiranës ku qetësia dhe ajri i freskët janë “pa limit”. Nuk e ndjen veten të plotësuar artistikisht sikurse nuk e fsheh dot egon për më shumë punë dhe sukses. Fitues i disa çmimeve në evenimente të rëndësishme muzikore, Ardjan Trebicka jeton me këngën, në kërkim të ideales por dhe realitetit shqiptar.

“E kuqja, e verdha, bluja janë tre ngjyrat që simbolizojnë tri rrymat muzikore që unë interpretoj, tango, arbëreshe dhe cigane. Të tria kanë filozofitë e tyre”.


Kush është Ardjan Trebicka?
Origjina ime rrjedh nga qyteti i Korçës nga babai ndërsa mamaja është nga Gjirokastra. Ne shqiptarët origjinën e babait mbajmë mend (qesh). Kam mbaruar Liceun, dhe Akademinë e Arteve si dhe konservatorin me Inva Mulën. Kam përfaqësuar Shqipërinë në javën ballkanike që është zhvilluar në Selanik të Greqisë në vitin 2003, si dhe për herë të parë në Festivalin Mesdhetar, një vit më vonë. Kam lindur më 15 dhjetor të vitit 1967. Jam i martuar, kam një vajzë 9 vjeçare që quhet Iljana.

Fillimet tua në muzikë?
Deri në kohën kur unë studioja, nuk jam marrë me muzikën pasi i jam përkushtuar tërësisht studimit. Pas kthimit nga Greqia, kam kënduar një material latin titulluar “Baila Morena” dhe ka qenë fillimi i vitit 1998. Më tej punova për albumin “Tango” dhe publikova videoklipin “Një flutur”. Doja të veçoja dhe një koncert titulluar, “Nata e madhe e Tangos Shqiptare” dhe mbaj mend një bashkëpunim me Pavlina Nikën, në një tango argjentinase.

Ke kënduar muzikën klasike në gjuhë të huaj dhe në një moment këndon muzikën shqiptare që nuk e ke praktikuar më parë.
Po kjo është e vërtetë. Unë kam mbaruar konservatorin dhe atje këndonim këngë në gjuhën italiane; një muzikë klasike që ishte krejt ndryshe nga muzika e lehtë. Rastësisht ka lindur një shkëndijë e këngës “tango” kur dëgjova një këngë të Muharrem Çelikut. Më nxiti mjaft kjo tango dhe kështu lindi albumi im i parë i rrymës “Tango” me të njëjtin titull. Më ka mbetur në mendje një shprehje e një shqiptari të Australisë që m`u drejtua me fjalët: “Ardjan! Ti je ajri jonë!”. Ishte shumë emocionuese.

Në cilën rrymë ndihesh më mirë dhe më i kompletuar?
Mund të them që është ende herët për të arritur në këtë përfundim. Them se kam arritur vetëm 20 % të asaj që dua të bëj. Janë edhe 80% punë për të treguar se çfarë mund të jap unë për publikun.

“Edhe deti na ka zili” përse ky titull për albumin tuaj të dytë?
Duke pasur parasysh diçka të lënë përtej detit, një treve të mbartur me muzikë autentike dhe të pastër shqiptare. Ndonëse ka marrë nuancat e këngës së Italisë së jugut, ajo këngë në thelb është shqiptare. Gjeta një titull dashurie për ta lidhur me detin që e dua shumë. Këngët arbëreshe këndoheshin shumë pak në atë kohë dhe kjo ishte iniciativa ime më e mirë. Të sjell në publik këngët arbëreshe të lëna pas dore.

Ti ke interpretuar edhe shumë tinguj dhe melodi cigane.
Shumë njerëz mendojnë se unë jam cigan, por nuk është kështu. Sensi i fjalës “do bëhen cigan” ka kuptimin “i shfrenuar” në kuptimin e mirë të fjalës. Të jesh i lirë mendoj se është pjesë e karakterit të ciganëve. Është hera e parë që në Shqipëri një këngëtar i këndon pa ndrojtje komunitetit “rom” dhe mund të them se kështu u gris një perde që ekzistonte tek ne dhe kishte ndotje e turp ti këndoje asaj shtrese të shoqërisë.

Po vetë ciganët si kanë reaguar?
Në një moment, ata kërkuan të më quanin “qytetar nderi” por unë u thashë se ata nuk kishin ende një qytet të tyrin pasi janë gjithnjë në lëvizje (qesh). Kam jetuar një vit pranë ciganëve dhe kam qenë me ta në momente të lumtura dhe të hidhura. Pa i njohur ciganët nuk mund të realizosh diçka që nuk është në gjakun e tyre.


Ke frikë nga tregu muzikor aktual në Shqipëri?
Jo nuk më shqetëson dhe nëse flas në rolin e një egoisti, kjo më gëzon sepse e shikoj që shumica e këngëve janë të momentit. Janë si një tullumbace që plas shpejt. Do të thoja se kjo që ndodh sot në muzikën shqiptare është sikur të provosh të kultivosh banane në Shqipëri, çfarë është e pamundur. Po aq do të rezistojnë edhe këto këngë. Më vjen keq që në Shqipëri është shkatërruar gjithçka çfarë ka qenë. Në një udhë pa asnjë drejtim se ku shkon dhe më e keqja është se e marrin këtë pjesë të hidhur dhe e transmetojnë edhe tek brezi i ri, që edukohet me këtë lloj rryme fantazmë.
Gjatë periudhës së jetës time në Greqi mendova të këndoja në shqip por kjo u refuzua kategorikisht nga organizatorët e koncertit. U ndjeva keq por nuk mund të reagoja ndryshe.

Muzika që dëgjon ti personalisht?
Unë realisht dëgjoj gjithçka që është e bazuar në natyrën shqiptare, qoftë kjo e lehtë apo popullore, por kjo muzikë duhet të jetë e vërtetë. Huazimet e fundit nuk më pëlqejnë fare.

Çfarë e ka bërë Ardianin kaq të dashur për publikun?
Vërtetësia. Asnjëherë nuk jam munduar të gënjej. Momentin që do të shikoj se po gënjej do ta kuptoj unë i pari dhe jam i ndërgjegjshëm për atë që bëj.

Planet për 2007-ën?
Ngadalë po mbushen sirtarët për të realizuar albumin e pestë dhe them se do t`i drejtohem recitalit nëse do të jetë e mundur, sepse në Shqipëri ti krijon një agjendë por mund të përmbyset e tëra. Shpresoj t`i realizoj këto plane.

E ke menduar një largim të përhershëm jashtë vendit?
Unë kam qenë emigrant vetë për disa vite dhe e di mirë se ç’farë do të thotë të jesh në shtet të huaj. Nuk ke mundësi të bësh atë që dëshiron ndaj dhe vendosa të jetoj në Shqipëri. Në fund të fundit “guri i rëndë në vendin e vet” apo jo?