Shkruar nga Qamil Xhani    
e premte , 18 prill 2008

Botimi në disa numra i intervistës së djalit të Hamit Matjanit në gazetën "Tirana Observer" u shoqërua me reagime nga më të ndryshmet nga lexuesit. Një pjesë na përgëzuan që pas kaq vitesh doli në skenë një personazh që jo vetëm e dinin të vdekur, por që mendohej se autori i vrasjes së tij të ishte i ati. Një pjesë reaguan duke thënë se është gabim t'i japësh mundësinë për të folur në media djalit të një njeriu që është akuzuar për shumë krime.  Është një pyetje që këto 18 vite nuk mund të shmanget nga asnjë prej studiuesve të historisë, por edhe nga opinioni publik.

Në momentet që ideologjitë ranë bashkë me komunizmin, ç'vend kanë në histori figurat që ishin kundër komunizmit? A mund të trajtohen si më parë legalistët dhe nacionalistët, dhe a mund të idealizohen si më parë komunistët. Shkurt, kush ishin heronjtë dhe kush tradhtarët e kombit shqiptar? Ne nuk kemi marrë përsipër t'i përgjigjemi kësaj pyetjeje. Do të ishte një iluzion të mendonim se ne po heqim vijën ndarëse mes personazheve të historisë. Por po kaq iluzion do të ishte nëse pranonim si të mirëqenë atë pjesë të "së vërtetës" që na ka servirur historiografia komuniste.

Për gati 50 vjet kemi parë dëshmitë e heronjve që luftonin me tradhtarët, diversantët dhe armiqtë e popullit. I pranuam si të vërteta të pakundërshtueshme ato që u servirën edhe pse, ndonjëherë me pikëpyetje të mëdha. Madje, në "Tirana Observer" ne kemi sjellë me dhjetëra në mos qindra histori të ish-oficerëve të Sigurimit, që kanë dëshmuar sipas mënyrës së tyre atë që ka ndodhur.

Tani koha duhet t'i japë shansin edhe palës tjetër të thonë "të vërtetat" e tyre. Kështu, Hamit Matjani është akuzuar nga regjimi i asaj kohe si një kriminel i rrezikshëm, si një tradhtar, si një kolaboracionist dhe si një autor i një varg krimesh. Ndërkohë që i biri i tij, Xhevit Matjani, i kundërshton këto akuza duke dhënë fakte të tjera.

Ne të gazetës nuk kemi marrë përsipër të themi që këto të fundit janë të vërtetat e padiskutueshme, ashtu siç nuk kemi asnjë iluzion për ato të parat. E vetmja gjë që bëjmë, është ajo që me pak fjalë, mund të themi se është puna jonë. T'u japim mundësinë të gjitha palëve të thotë variantet e tyre për të njëjtat ngjarje. Madje jemi në ndjekje dhe të hapur të botojmë dëshmi që mund të kundërshtojnë Xhevit Matjanin. Në përfundim, se kush ishin heronjtë dhe kush tradhtarët, këtë duhet ta thonë historianët.

Por tek e fundit, edhe pse ngjarjet duken larg, secili prej lexuesve mund të nxjerrë konkluzionet e veta. Ne bëmë atë që çdo gazetar do të bënte në çdo media të botës. Përballë një ngjarjeje edhe pse të kaluar në kohë, po japim të gjitha variantet, pa pasur as më të voglin pozicionim.

Do të ishte naive të mendohej se, meqenëse në faqet e gazetës u publikuan disa dëshmi për X ngjarje, qëndrimi ynë përputhet me atë që thotë i intervistuari. Është e njëjta gjë sikur një gazetar do të merrte në intervistë Bin Ladenin në strofkullën e tij dhe më pas të akuzohej si mbështetës i terroristëve. I njëjti qëndrim i gazetës ka vlerë edhe kur në faqet e "Tirana Observer" janë botuar dëshmi apo kujtime të ish-anëtarëve të Byrosë, dhe kur janë botuar dëshmi dhe intervista të të përndjekurve politikë.

Edhe ata kanë mbrojtur kauzën e tyre, kanë thënë se ai sistem ishte më i miri në botë, por që, në fakt, ne që e kemi intervistuar nuk mendojmë kështu. Prandaj për të kuptuar rastin e Hamit Matjanit, duhet më parë shoqëria jonë të emancipojë veten. Duke dëgjuar këdo që flet e dëshmon. Sepse e vërteta nuk është pronë e kujt, por ajo është pronë e fakteve të pakundërshtueshme.
 




____________
You feel you now have control, don't you?
You think you will walk away untested. I promise that my work will continue. That I have ensured.
You think it is over, but the games have just begun.

Download Forum









-----------------------------------------