I. Vështrim historik

• Shën Jeronimi(347-420) kreu në Bethleem përkthimin e Biblës. Më vonë në fillim të shek. VII ky përkthim u bë varianti zyrtar i Biblës katolike.

• Shkrimet e Shenjta: Katër B-të(Buzuku, Budi, Bardhi dhe Bogdani); Grigor Gjirokastriti dhe Kristoforidhi.

• Periudha e Rilindjes: Kristoforidhi, Naim Frashëri , Çajupi etj.

• Vitet '30: Gj. Fishta, F. Konica, L. Skëndo, F. Noli, E. Koliqi, S. Luarasi, S. Caci etj.

• Vitet '50, '60, '70:J. Vrioni, V. Kokona, L. Poradeci, P. Zheji, E. Fico, R. Shvarc, P.Jorgoni, J. Bllaci, P. Kolevica, Gj. Shllakut, D. Omari.

• Vitet '80, '90: E. Tupja, A.Plasari, P. Misha, E. Ymeri, B. Shehu, M. Kumbaro, B. Çabej, M. Meksi, D. Çuli, F. Kongoli, B. Mustafaj, I. Kadare, D. Agolli, N. Lera etj.


II. Statusi i përkthyesit në Shqipëri

• Sot në Shqipëri statusi i përkthyesit është i njëjtë me atë të intelektualit.

• Emri i përkthyesit figuron në çdo libër që përkthen dhe paguhet për punën që bën.

• Përkthyesi nuk ka status të mirëfilltë, të shpallur me ligj.


III. Kriteret e vlerësimit të përkthimit

• Sot nuk ekziston një kritikë e mirëfilltë përkthimi.

• Ka shumë subjektivizëm.

• Kriteri i vetëm mbetet shpeshherë gjykimi i thjeshtë i lexuesit, ku merret parasysh pothuajse vetëm mënyra e stilit të përdorur dhe e gjuhës së lëvruar.


IV. Çmime dhe tituj për përkthyesit shqiptarë


Jusuf Vrioni: "Kalorës i Urdhërit të Legjionit të Nderit"; "Kalorës i Urdhërit të Arteve e të Mjeshtërive"; çmimi "Halpérine-Kaminsky"; "Medalja e Madhe e Frankofonisë"; qytetar nderi i Arles-ës; anëtar i Shoqatës së personaliteteve të letrave e të përkthyesve letrarë

Vedat Kokona: Doktor "Honoris Causa" i Universitetit të Tiranës; "Oficer i Palmave Akademike"; Kalorës i Urdhërit të Arteve e Mjeshtërive

Robert Shvarc: "Qytetar nderi i Tiranës"; "Mjeshtër i Madh"; "Pazini 2000"



V. Publikimi i përkthimeve në media


• Vitet '30: revista si p.sh. "Hylli i Dritës", "Shkëndija","Revista Letrare" etj.

• Vitet '45 deri '90: revista si p.sh. "Drita", "Shqipëria Sot"; RTSH, ATSH; Shtëpia botuese "8 Nëntori" etj.

• Vitet e fundit: revista si p.sh. "Mehr Licht", "Aleph"; gazeta të ndryshme si p.sh. "Shekulli", "Korrieri", "Koha Jonë"; televizione të ndryshme si privatë, ashtu edhe shtetëror; shtëpi botuese të ndryshme etj.


VI. Institucione që mbështesin përkthimin


• 30 shtatori "Dita ndërkombëtare e përkthimit"

• Komisioni i përkthimeve letrare (vitet '80, brenda strukturës së Lidhjes së Shkrimtarëve)

• Ministria e Kulturës çdo vit akordon një çmim për përkthimin më të mirë letrar.

• Fondacioni "Velija", fondacioni "Fan Noli" etj akordojnë çmime dhe sponsorizojnë përkthime letrare cilësore.

• "Soros", "Kultur Kontakt", "Pro Helvetia" fondacione të huaja që mbështesin botimin e përkthimeve.

• Sektori i kulturës pranë ambasadave të vendeve të huaja.
 




____________
\"Mos shikoni kishat as xhamijat se feja e shqiptarit eshte shqiptaria.\"