Kanė kryer njė krim dhe pėr kėtė kanė marrė dėnimin mė tė rėndė, qėndrimin pėrgjithmonė nė njė qeli. Janė 116 persona qė kanė nė dosjen e tyre vendimin e gjykatės shqiptare me burgim tė pėrjetshėm. Tė gjithė aktualisht ndodhen nė burgjet shqiptare, ndėrkohė disa tė tjerė tė dėnuar nga organet gjykuese nė mungesė janė shpallur nė kėrkim. Por jo vetėm kaq, prokuroria shqiptare ka kėrkuar burg pėrjetė edhe pėr dy persona tė tjerė, si Qamil Rexha, qė akuzohet pėr vrasjen e Behar Kastratit, mjekut tė Hasit, si dhe njė prej anėtarėve tė bandė sė "Rrugės sė Kavajas", Blendi Shehu.
Por mes 116 tė dėnuarve pėrjetė, njė pjese tė tyre u ėshtė kthyer dėnimi, nga ai me vdekje, i cili ka ekzistuar deri nė 1999, nė burgim tė pėrjetshėm.
Lista
Shifra ėshtė mė e madhe e tė gjitha viteve. Burgim tė pėrjetshėm kanė mbi supe 116 persona. Akuzat qė kanė dėrguar pėrjetė nė qeli kanė qenė tė rėnda, ku numrin mė tė madh tė tyre e zėnė vrasjet. Mosha e tyre varion nga 20 deri nė 40 vjeē. Ata ndodhen nė pesė burgjet e vendit, nė seksionin e sigurisė sė lartė. Duke filluar nga Agim Pepa, Elidon Kotorri, Jaho Mulosmani e gjithashtu Dritan Kateshi e Myrteza Ēaushi.
Vendimet
Tė gjithė kanė marrė njė vendim tė formės sė prerė tė Gjykatės sė Shkallės sė Parė nė qytetin qė kanė kryer krimin. Por mbi supet e disa prej tyre rėndon edhe njė vendim i Gjykatės sė Apelit, por nuk lihet pas as ajo e Gjykatės sė Lartė. Kėshtu, nuk ka mjaftuar vetėm njė vendim, por edhe dy. Kjo pasi duke mos rėnė dakord pėr vendimin e parė tė Gjykatės sė Shkallės sė Parė, njė vendim i dytė bėn mė tė bindur mbrojtėsit.
Te denuarit me burgim te perjetshem ne burgjet shqiptare
1. Shkėlqim Selman Keka, 36 vjeē
2. Alfred Gani Selimi, 30 vjeē
3. Anton Gjergj Arapi, 33 vjeē
4. Durim Dervish Leka, 22 vjeē
5. Gėzim Mino Cuko, 36 vjeē
6. Glodian Sami Saliaj, 25 vjeē
7. Pėllumb Nuri Yzeiraj, 35 vjeē
8. Qamil Petrit Gjolena, 30 vjeē
9. Sulo Bektash Jaupaj, 25 vjeē
10. Tomorr Shyqėri Ēaushi, 30 vjeē
11. Vasil Ali Mema, 27 vjeē
12. Xhemal Hajri Halili, 30 vjeē
13. Luan Ymer Isufi, 25 vjeē
14. Qemal Ēuman Memushaj, 35 vjeē
15. Kastriot Sadik Maksuti, 29 vjeē
16. Gazmir Namik Krenari, 30 vjeē
17. Pashk Jak Koēi, 36 vjeē
18. Agim Ndue Pepa, 39 vjeē
19. Alfred Todi Shani, 30 vjeē
20. Altin Kujtim Myrta, 25 vjeē
21. Arben Eqerem Grori, 37 vjeē
22. Arben Gjelosh Nika, 30 vjeē
23. Arsen Metush Kapaj, 25 vjeē
24. Artur Demir Gora, 30 vjeē
25. Azem Isuf Peca, 27 vjeē
26. Aleksandėr Xhemal Xhelaj, 35 vjeē
27. Agron Fehta Alushaj, 30 vjeē
28. Arben Nezir Fasho, 28 vjeē
29. Ardian Qamil Shkalla, 32 vjeē
30. Bashkim Zenel Sulo, 35 vjeē
31. Bledar Burim Boraj, 25 vjeē
32. Dritan Sefedin Kateshi, 29 vjeē
33. Elidon Dilaver Kotorri, 32 vjeē
34. Edmond Nazif Xhavarra, 25 vjeē
35. Erion Musa Veziri, 26 vjeē
36. Flamur Rexhep Lika, 27 vjeē
37. Fuat Lutfim Basriu, 35 vjeē
38. Fatmir Lutfi Veliaj, 30 vjeē
39. Fatmir Gani Xhixha, 35 vjeē
40. Gjon Nikoll Prenga, 32 vjeē
41. Gėzim Gjergj Guri, 28 vjeē
42. Ilir Jemin Gjerko, 27 vjeē
43. Gėzim Kodhel Hatija, 30 vjeē
44. Hekuran Kodhel Hatija, 26 vjeē
45. Ilir Naim Paco, 32 vjeē
46. Ilir Shyqėri Dybeku, 34 vjeē
47. Krenar Ali Maci, 29 vjeē
48. Kadri Hamit Kullolli, 26 vjeē
49. Luan Vesel Balliu, 38 vjeē
50. Lulėzim Ramadan Brahja, 27 vjeē
51. Lorenc Kostandin Ilia, 38 vjeē
52. Nazmi Hamdi Avdillari, 40 vjeē
53. Prel Mark Vuēaj, 35 vjeē
54. Paulin Zef Buja, 34 vjeē
55. Pelivan Zini Hysenaj, 39 vjeē
56. Petrit Nak Verri, 33 vjeē
57. Renato Viktor Zallimi, 25 vjeē
58. Shkėlqim Ali Sula, 34 vjeē
59. Sokrat Dhimitėr Delijorgji, 26 vjeē
60. Sovran Agim Qeleposhi, 25 vjeē
61. Skėnder Halil Birja, 35 vjeē
62. Selami Islam Shpardhi, 32 vjeē
63. Skėnder Enver Hyseni, 39 vjeē
64. Shkėlzen Sefer Trako, 28 vjeē
65. Taulant Hiqmet Balliu, 39 vjeē
66. Valmir Sali Hoxhaj, 27 vjeē
67. Vath Ibrahim Kallaku, 35 vjeē
68. Valter Asllan Leka, 34 vjeē
69. Arben Ndue Lushi, 29 vjeē
70. Din Bajram Kafica, 33 vjeē
71. Edmond Gjovalin Batra, 23 vjeē
72. Edmond Zef Ēupi, 25 vjeē
73. Erion Ton Bushi, 27 vjeē
74. Estref Ramiz Lita, 25 vjeē
75. Fran Pal Mazashi, 35 vjeē
76. Gazmir Mendi Brakaj, 28 vjeē
77. Gjon Ndre Ndokaj, 27 vjeē
78. Guri Myftar Dumani, 23 vjeē
79. Hashim Xheme Mema, 27 vjeē
80. Hysni Qemal Rrepaj, 19 vjeē
81. Ilir Mark Perdrecaj, 28 vjeē
82. Jaho Sali Mulosmani, 30 vjeē
83. Jurgen Malo Baēja, 27 vjeē
84. Luan Kamber Murra, 29 vjeē
85. Mazin Ndrec Molla, 30 vjeē
86. Mehdi Halil Braho, 34 vjeē
87. Muharrem Jakup Daka, 39 vjeē
88. Myrteza Gjovalin Gjoka, 32 vjeē
89. Myrteza Skėnder Ēaushi, 35 vjeē
90. Nikolon Ndue Topalli, 33 vjeē
91. Njazi Rakip Ēeka, 27 vjeē
92. Petrit Zef Murrani, 29 vjeē
93. Premtim Shaban Tola, 26 vjeē
94. Prend Ndue Mushaj, 23 vjeē
95. Rexhep Ded Memia, 28 vjeē
96. Rifat Ram Bajraktari, 29 vjeē
97. Rrok Nikoll Pacaj, 26 vjeē
98. Viktor Ymer Ymeri, 25 vjeē
99. Vizon Drijtat Ranohitaj, 24 vjeē
100. Ali Adem Rushi, 39 vjeē
101. Dashamir Rifat Hasanaj, 34 vjeē
102. Gjovalin Ded Kadilli, 33 vjeē
103. Ylli Frok Lepuri, 25 vjeē
104. Lavdėrim Tufa, 32 vjeē
105. Dritan Vila , 30 vjeē
106. Ramiz Onuzi, 28 vjeē
107. Pashk Lleshi, 35 vjeē
108. Nertil Kello, 22 vjeē
109. Pėrparim Matja, 46 vjeē
110. Damiano Toshi, 31 vjeē
111. Osman Vani 42 vjecc
112. Dode Cara, 30 vjeē
113. Dedė Strogu. 40 vjeē
114. Luan Mara, 30 vjeē
115. Pajtim Duraj, 35 vjeē
116. Shpėtim Zisa, 19 vjeē
5 nenet qė tė lėnė pas hekurave
Janė pesė nene tė cilat ēojnė nė burgim tė pėrjetshėm njė person. Duke filluar nga neni 73, i cili bėn fjalė pėr genocidin, e duke vazhduar mė tej, me atė tė krimeve kundėr njerėzimit, krime lufte, si dhe vrasje me paramendim dhe nė rrethana cilėsuese. Pikėrisht kėto ēojnė nė burgim tė pėrjetshėm.
Cilat janė pesė nenet
Genocidi ėshtė njė nga nenet. Sipas tij, zbatimi i njė plani tė paramenduar qė synon shkatėrrimin tėrėsisht apo pjesėrisht tė njė grupi nacional, etnik, racial apo fetar i drejtuar kundėr anėtarėve tė grupit dhe i shoqėruar me veprat qė vijojnė, si: Vrasje me dashje, transferimi i detyrueshėm i fėmijėve tė njė grupi nė njė grup tjetėr, dėnohet me burgim jo mė pak se dhjetė vjet ose me burgim tė pėrjetshėm. Njė tjetėr nen ėshtė ai i krimeve kundėr njerėzimit, ku vrasjet, shfarosjet, kthimi nė skllevėr, internimet dhe dėbimet, si dhe ēdo lloj torture ose dhune tjetėr njerėzore tė kryera, sipas njė plani konkret tė paramenduar, kundėr njė grupi tė popullsisė civile pėr motive politike, ideologjike, raciale, etnike e fetare dėnohen jo mė pak se pesėmbėdhjetė vjet ose me burgim tė pėrjetshėm. Gjithashtu krimet e luftės, ku veprat e kryera nga persona tė ndryshėm nė kohė lufte, si vrasja, keqtrajtimi ose dėbimi pėr punė skllavėruese, si dhe pėr ēdo lloj shfrytėzimi tjetėr ēnjerėzor nė dėm tė popullsisė civile ose nė territor tė pushtuar, vrasja ose keqtrajtimi i robėrve tė luftės, vrasja e pengjeve etj., dėnohet me burgim tė pėrjetshėm.
Vrasja
Vrasja me paramendim dėnohet me burgim nga pesėmbėdhjetė gjer nė njėzetė e pesė vjet. Vrasja e kryer pėr interes, hakmarrje a gjakmarrje, dėnohet me burgim jo mė pak se njėzetė vjet ose me burgim tė pėrjetshėm. Madje vrasja nė rrethana tė tjera cilėsuese e kryer ndaj tė miturit, ndaj personit me mangėsi fizike ose psikike, tė sėmurė rėndė ose shtatzėnė, kur cilėsitė e viktimės janė tė dukshme ose tė njohura, ndaj deputetit, gjyqtarit, prokurorit, avokatit, policit, ushtarakut, funksionarėt e tjerė gjatė detyrės ose pėr shkak tė saj, ndaj kallėzuesit, dėshmitarit, tė dėmtuarit ose palėve tė tjera ndėrgjyqėsve, kundėr dy ose mė shumė personave dėnohet me burgim jo mė pak se njėzetė vjet ose me burgim tė pėrjetshėm.
Personazhet e krimit
Tashmė janė personazhe tė njohur, por jo pėr punėn e tyre, por pėr bėmat qė kanė bėrė, tė cilat kanė lėnė edhe pasoja. Tė gjithė kanė marrė tė njėjtin vendim edhe pse veprat penale qė kanė kryer janė nga mė tė ndryshmet, por tė gjitha kanė maksimumin e dėnimit. Burgim i pėrjetshėm ka lanė pas hekurave pėrgjithmonė tė njohur ndryshe si personazhe tė krimit. Dikush ka vrarė mė shumė se njė person, por pėr njė tjetėr i cili ka kryer njė vrasje ka marrė tė njėjtin vendim me tė parin, kjo pasi ai qė ka vrarė ka qenė i mbuluar me pushtet. Nga tė gjithė personazhet mund tė veēojmė pėr nga vepra penale, njė prej tyre, i cili ėshtė mė i veēanti. Ramiz Onuzi, qė ndryshe nga tė tjerėt, pėrveē vrasjeve ka edhe aktin terrorist si dhe rrėmbim autobusi.
1999, fundi i dėnimit me vdekje
Viti 1998 ka shėnuar nė librin vendimeve dėnimin e fundit me vdekje. Kjo pasi nė vitin 1999 dėnimi me vdekje ėshtė hequr nga Kodi Penal. Ndėrkohė, nga viti 1995 deri nė 1999, ky dėnim ka qenė i ngrirė, por vendimet janė dhėnė nga gjykatat pėrkatėse deri nė heqjen nga Kodi Penal. Mė pas tė gjithė ata persona qė ishin dėnuar me vdekje u ėshtė kthyer dėnimi me burgim tė pėrjetshėm. Edhe pse kohėt e fundit ėshtė diskutuar rivendosja, aktualisht nė Kodin Penal dėnimi maksimal ėshtė ai i burgimit tė pėrjetshėm. Ndėrkohė, nė Kodin Penal Ushtarak dėnimi me vdekje ekziston edhe sot. Por nuk pėrjashtohen debatet qė janė bėrė pėr heqjen e kėtij vendimi.
Dritan Kateshi
Ėshtė i njohur me nofkėn "Kateshi", drejtuesi i bandės me tė njėjtin emėr, u kap gjatė njė aksioni spektakolar tė policisė sė Elbasanit dhe asaj tė Tiranės nė kryeqytet, nė vitin 1999. Ai akuzohet pėr njė sėrė krimesh tė kryera gjatė periudhės sė trazirave tė vitit 1997 e mė pas, me bandėn qė mbante emrin e tij. Akuzohet pėr disa vrasje nė bashkėpunim, vjedhje me armė me pasojė vdekje, vrasjen e njė polici nė krye tė detyrės, vėnie gjobash qytetarėve tė ndryshėm e krime tė tjera.
Myrteza Ēaushi
Ėshtė i njohur si "Zani i Vlorės". Arrestohet nė vitin 1998. Mė pas, mė 22 mars 1999, Myrteza Ēaushi lirohet nė sallėn e gjyqit. Tre muaj pas lirimit, mė 7 korrik 1999, Zani akuzohet se ishte protagonist nė njė ngjarjeje ku mbeten tė vrarė tre persona. Ai u arrestua dy muaj mė vonė, nė shtator 1999, pas njė incidenti me armė nė fshatin Mifol. Ēaushi akuzohet pėr vrasje dhe rrėmbime tė personave nė vitin 1997 nė Vlorė.
Agim Pepa
Agim Pepa ėshtė dėnuar mė burgim tė pėrjetshėm me akuzėn e vrasjes pėr shkak tė cilėsive tė veēanta tė komisarit Gani Malushi dhe shoferit tė tij, Gjovalin Ndreu. Ngjarja ka ndodhur nė 6 gusht tė vitit 2003, ku Pepa qėllon pėr vdekje nė makinė e tij komisarin Gani Malushi si dhe shoferin e tij. Mė pas Pepa dorėzohet nė Komisariatin e Durrėsit, nė prill tė vitit 2004 dhe nė seancat gjyqėsore ai deklaron se donte tė vriste shoferin dhe jo komisarin, pasi me tė ishte nė gjak.
Pelivan Hysenaj
Emigranti i sapokthyer nga Italia vret bashkėshorten e tij, vėllanė si dhe djalin e vogėl. Ngjarja ka ndodhur nė 9 mars tė vitit 2004 nė Elbasan, ku Hysenaj pasi ka mbėrritur nė shtėpi ka marrė thikėn duke qėlluar pėr vdekje gruan, djalin dhe mė pas vėllanė. Sipas tij, arsyeja ka qenė se ajo e ka tradhtuar me vėllanė dhe mė pas ėshtė larguar. Policia e Elbasanit e ka arrestuar Hysenaj disa orė pas krimit.
Ramiz Onuzi
Ėshtė dėnuar nga Gjykata e Krimeve tė Rėnda me burgim tė pėrjetshėm. Onuzi sė bashku me vėllanė e tij Rifat Onuzin akuzohen sė mė 8 shkurt tė vitit 2004 kanė rrėmbyer autobusin e linjės Tiranė-Kukės. Nga kjo ngjarje mbeti i vdekur polici Fran Kaēorri, si dhe pasagjeri Mefail Spahiu. Gjithashtu mbetėn tė plagosur edhe gjashtė pasagjerė, si dhe njė nga vėllezėrit, Ramiz Onuzi.
11 burgjet nė vendin tonė
Nė tė gjithė vendin janė gjithsej 11 burgje, ku vuajnė dėnimin njė numėr i madh tė burgosurish. Vetėm tre burgje janė tė sigurisė sė lartė, tė cilat kanė nė qelitė e tyre tė dėnuarit mė problematikė. Janė gjashtė burgje tė sigurisė se mesme, ku qėndrojnė tė dėnuar tė cilėt nuk kanė masė dėnimi maksimale. Janė dy institucione dėnimi qė shėrbejnė pėr tė paraburgosur. Tė dyja paraburgimet ndodhen nė kryeqytet. Njė seksion nė burgun e Vaqarrit shėrben vetėm pėr tė miturit nėn moshėn 18 vjeē, qė kanė marrė dėnimin. Te burgu 325 nė Tiranė pėrveē tė dėnuarve meshkuj ėshtė njė seksion pėr gratė e dėnuara.
Tė dėnuarit nė burgje
Janė 4554 tė dėnuar dhe tė paraburgosur nė qelitė e burgjeve shqiptare. Por tė gjithė kėta, pėrveē se plotėsojnė kapacitetin qė ka njė institucion riedukimi, kanė edhe mbipopullim. Sipas raportit tė Avokatit tė Popullit, 938 tė dėnuar janė mbi kapacitetet nė tė gjitha burgjet shqiptare dhe paraburgimet. Por gjithashtu mes kėsaj shifre numėrohen edhe 73 tė dėnuar tė cilėt ndodhen nė spitalin e burgut dhe masa e tyre e dėnimit ėshtė ajo e shtrimit tė detyruar, kjo pėr shkak tė gjendjes sė tyre mendore.
____________
\"Mos shikoni kishat as xhamijat se feja e shqiptarit eshte shqiptaria.\"
















