Plani është i qartë: të studiosh në Sh.B.A. Ke dëgjuar që është vend lider në shumë fusha dhe gjykon se edukimi duhet të jetë po aq cilësor. Shumë mirë, por ka disa fakte jo shumë të këndshme. Së pari, nuk je i vetmi që synon të studiosh atje: qindra mijëra nxënës nga e gjithë bota aplikojnë për pranim çdo vit në universitetet më të mira amerikane. Fatkeqësisht, vetëm një përqindje e vogël e tyre pranohen atje ku dëshirojnë. Konkurrenca është shumë e ashpër dhe aplikuesit aziatikë janë të pamëshirshëm në proces. Një tjetër problem është kostoja e lartë e shkollave. Universitetet më të mirë kushtojnë rreth $50, 000 në vit për nxënësit internacionalë. Për familjen normale shqiptare kjo shifër është thjeshtë e papërballueshme. Ndonjë lajm të mirë? … Po! Shkollat më të mira janë zakonisht shumë të pasura dhe ‘zemërgjera’ dhe mbështesin financiarisht nxënësit që pranojnë. Pra, nëse nuk mund të paguash shumë dhe kërkon një edukim të mirë, ka vetëm një mënyrë: t’i hapësh rrugën vetes mes shumë aplikuesve të tjerë që kanë të njëjtin qëllim. Prindërit e miqtë nuk mund të ndihmojnë. Është ëndrra jote, aplikimi yt. Je vetëm ti.

Universitetet
Në Sh.B.A. ka shumë lloje shkollash të larta që shkojnë që nga Shkollat e Kuzhinës tek Shkollat Teknike tek ato Ushtarake e shumë të tjera. Megjithatë, shkollat me reputacion më të lartë janë Universitetet (National Universities) dhe Kolegjet(Liberal Arts Colleges). Universitetet janë përgjithësisht të mëdhenj dhe ofrojnë tituj Bachelor’s, Master’s dhe Doctoral. Në anën tjetër, Kolegjet, zakonisht, ofrojnë vetëm Bachelor’s dhe janë më të vegjël. Zgjedhja e shkollës është proces i vështirë dhe shumë i rëndësishëm. Duhen konsideruar shumë faktorë që karakterizojnë eksperiencën në secilin lloj institucioni.
Universitetet janë të mëdhenj dhe zakonisht përqendrohen tek studentët për Master’s apo Doctoral. Klasat kanë tendencë të jenë të mëdha dhe pedagogët jo shumë të afrueshëm. Në shumë raste, mësim mund të japin studentë që janë duke bërë Doctoral (Teacher Assistants) dhe jo profesorë të vërtetë. Por këto lloj shkollash janë, në përgjithësi, më të pasura, kanë skuadra sportive më të forta dhe pranojnë më shumë nxënës të huaj (nga vendet e tjera) se Kolegjet. Madhësia ndryshon nga Universitetet me mbi 20, 000 nxënës si University of Texas at Austin, Texas A&M, University of Michigan, University of California at Berkeley dhe UC të tjerë, tek Universitetet me më pak se 7, 000 nxënës si Yale, Harvard, Princeton, Stanford, Duke, etj. Në përgjithësi, shkollat më të vogla janë më selektive.
Kolegjet janë zakonisht me më pak se 3.000 nxënës dhe në përgjithësi luajnë sporte në Divizionin III. Kanë klasa të vogla dhe profesorë më të afrueshëm sepse vëmendja përqendrohet tek studentët për Bachelor’s (Kolegjet zakonisht nuk ofrojnë Master’s ose Doctoral). Duke qenë shkolla mjaft të vogla, Kolegjet përpiqen që të krijojnë klasa me shumë diversitet dhe pranojnë nxënës me interesa të shumëllojshëm. Edhe pse akademikisht mund të jesh shumë i kualifikuar, Kolegjet më të mirë mund të preferojnë dikë tjetër që premton të sjelli diçka të re në kampus. I njëjti parim ndiqet edhe nga Universitetet e vegjël. Ndër shkollat më të mira përmenden: Williams, Amherst, Swarthmore, Pomona, Bowdoin, Harvey Mudd, Wesleyan, Wellseley, Vassar, etj.
Shkolla më e mirë për ty është shkolla ku mendon se do ndihesh më mirë. Edukimin që mund të marrësh në Harvard, mund ta marrësh në shumë Universitete e Kolegje të tjerë. Për Bachelor’s, emri i shkollës nuk duhet të ndikojë shumë në zgjedhjen tënde. Për aq kohë sa synon një shkollë të mirë – 30-50 Universitetet ose Kolegjet më të mirë - fillo të mendosh për karakteristika të tjera si madhësia, departamentet më të forta, ndihma financiare, etj

Pranimi
Në Sh.B.A., shkolla të ndryshme ndjekin plane të ndryshme pranimi. Planet kanë periudha dhe rregulla specifike, dhe jo çdo shkollë ofron të gjitha planet . Ka 6 mënyra aplikimi:
-Early Decision (ED)- ED është për ata aplikues të cilët kanë qëllime shumë të qarta, janë të sigurtë që dëshirojnë të shkojnë në një shkollë të caktuar, dhe kanë gjithçka (rezultate testesh, aplikimin për pranim, rekomandimet, etj) gati në fund të Tetorit(të vitit të fundit të Shkollës së Mesme). Aplikuesit ED e marrin përgjigjen në mes të Dhjetorit dhe janë të detyruar të shkojnë në shkollën, që i ka pranuar, nëse ju plotësohet nevoja financiare. Nuk mund të aplikohet ED në më shumë se 1 shkollë. Shumë shkolla nuk pranojnë aplikime ED nga të huajt, që kërkojnë ndihmë financiare. Shkollat që pranojnë këta lloj aplikuesish, në përgjithësi, nuk e ofrojnë lehtë pranimin. Të tilla shkolla përmenden: University of Pennsylvania, Columbia University, Middlebury College, Amherst College, Williams College, Broën University, Dartmouth College, etj.
-Early Decision II (EDII)- EDII është në themel i njëjtë me ED. I vetmi ndryshim është që për EDII aplikon në fund të Dhjetorit dhe e merr përgjigjen në mes të Shkurtit. Shkollat që ofrojnë EDII, detyrimisht ofrojnë edhe ED, por e anasjellta nuk është gjithmonë e vërtetë. Në përgjithësi, një nxënës i refuzuar ED mund të aplikojë EDII në po të njëjtën shkollë. Shkolla që ofrojnë EDII: Bowdoin College, Colby College, Grinnell College, etj.
-Early Action (EA)- EA është i ngjashëm me RD, por ndjek datat e ED. Aplikimi bëhet në fund të Tetorit dhe merret një përgjigje nga mesi i Dhjetorit. Nxënësit e pranuar, ashtu si në RD, nuk janë të detyruar të shkojnë në shkollën që i ka pranuar EA. Shkolla që ofrojnë EA: Califronia Institute of Technology, University of Chicago, Massachusetts Institute of Technology, Boston College, etj.
Single-Choice Early Action (SCEA)- SCEA është thjeshtë EA por, ashtu si në ED, lejohet të aplikosh vetëm në 1 shkollë. Shkolla që ofrojnë SCEA: Yale University dhe Stanford University.
Regular Decision (RD)- RD është plani ku aplikojnë më shumë nxënës. Nëse dikush ju ka treguar rreth aplikimeve për pranim në shkollat në Sh.B.A., me siguri ju ka folur rreth këtij plani. Aplikimi dërgohet në fund të Dhjetorit dhe përgjigjja merret nga fundi i Marsit. Mund të aplikosh në shumë shkolla dhe pasi merr përgjigjet, mund të zgjedhësh shkollën në të cilën do të shkosh. Rekomandohet që të aplikosh në 2 shkolla që ëndërron; 3, nëse mendon se vërtetë ke shanse për pranim; dhe në 2, ku e ke të sigurtë pranimin. Të gjitha shkollat që ofrojnë ED, EDII, EA ose SCEA, ofrojnë edhe RD, por e anasjellta nuk është detyrimisht e vërtetë. Shkolla që ofrojnë RD: Princeton University, Harvard University, Duke University, Swarthmore College, Northwestern University, Rice University, Vanderbilt University, Pomona College, Wesleyan University, etj.
-Rolling Admissions (RA)- RA është plani që, në përgjithësi, ndiqet nga shkollat më pak selektive, kryesisht Universitete të mëdha shtetëror. Nuk ka data të vendosura për dërgimin e aplikimit por një sezon 5-6 mujor gjatë të cilit institucioni pranon aplikime. Përgjigjja merret në një datë të caktuar nga Zyra e Pranimeve(Admissions Office) në shkollën ku aplikon. Shkolla që ofrojnë RA: University of Nebraska: Lincoln, University of Utah, Texas Tech University, University of Massachusetts: Boston, etj.
Shumë Universitete dhe Kolegje ofrojnë disa plane pranimi. Plane të ndryshme në një shkollë të caktuar kanë ‘pishina aplikuesish’(applicant pools) të ndryshme. Aplikuesit Early Decision, për shembull, konsiderohen në kontekstin e ‘pishinës’ së tyre, jo asaj Regular Decision. ‘Pishina’ të caktuara kanë vështirësi të ndryshme në shkolla të ndryshme. Në shkollat me shumë reputacion, ‘pishina’ ED është zakonisht më e vështirë se ajo RD, sepse shumë aplikues të fortë përpiqen të fitojnë pranim ED dhe të kenë një përgjigje para fundvitit. Në shkolla të tjera, të aplikosh ED mund të krijoj një avantazh sepse, duke aplikuar para kohe i tregon shkollës interesin që ke në të, dhe duke qenë se nuk ka shumë aplikues që synojnë të hyjnë ED në shkolla jo shumë të mira (sepse nëse pranohen, do detyrohen të shkojnë), nuk është shumë e vështirë që të pranohesh.

Ndihma Financiare
Një edukim i mirë në Sh.B.A. është i kushtueshëm. Për nxënësit e vendeve të tjera, shpeshherë, kostoja është edhe më e madhe. Në shkollat më të mira, shpenzimet për një vit akademik mund të jenë $30.000 deri $55.000. Shkollat private ofrojnë edukimin më prestigjioz dhe më të shtrenjtë. Fatmirësisht, janë po këto shkolla që shpenzojnë më shumë për mbështetjen financiare të nxënësve që pranojnë. Shumë nga shkollat më të mira premtojnë të plotësojnë 100% të nevojës financiare të gjithë nxënësve të pranuar. Megjithatë, shumica e shkollave e marrin parasysh nevojën e nxënësve kur marrin vendimet e pranimit dhe, përderisa janë të detyruara të plotësojnë 100% të nevojës nëse i pranojnë, mundohen të evitojnë pranimin e nxënësve që kërkojnë shumë mbështetje financiare.
Shkollat, të cilat pranohen vetëm në bazë të meritës(pra nuk ndikohen nga ndihma financiare që nxënësi kërkon) dhe që plotësojnë 100% të nevojës të nxënësve të pranuar janë të pakta: rreth 37. Prej këtyre, vetëm 7 ndjekin të njëjtën ‘politikë’ edhe me nxënësit e huaj. Yale University, Middlebury College, Harvard University, Massachusetts Institute of Technology, Princeton University, Williams College dhe Dartmouth College pranojnë të huaj vetëm në bazë të meritës dhe plotësojnë të gjitha nevojat financiare. Kjo nuk do të thotë se të huajt fitojnë bursa vetëm në këto shkolla. Thjesht, do të thotë se kur aplikon në të tilla vende, je i qetë dhe i sigurt, që mos-aftësia jote për të paguar nuk do të ndikojë në vendimin e shkollës për të pranuar ose jo..
Të gjithë nxënësit e huaj duhet ta konsiderojnë aplikimin në të paktën 1 nga këto 7 shkolla. Edhe pse pranimi vetëm në bazë të meritës tingëllon qetësues, pranimi në këto institucione është shumë i vështirë pasi, ashtu si unë dhe ti, janë disa mijëra të huaj të tjerë që aplikojnë për pranim në më pak se 700 vende të lira çdo vit. Këto shkolla janë relativisht të vogla – mes 1.997 (Williams College) dhe 6.648(Harvard University) nxënësish – gjë që i bën edhe më selektive. Prandaj, gjithkush që aplikon në të tilla vende duhet detyrimisht të aplikoj edhe në shkolla të tjera ku pranimi ofrohet më lehtë.
Të tjera shkolla që ofrojnë shumë ndihmë nxënësve të huaj janë: Amherst College, Brown University, Pomona College, Columbia University, Swarthmore College, California Institute of Technology, Harvey Mudd College, Duke University, Bowdoin College, Washington University in St. Luis, Colby College, etj.

p.s. Kur them ‘shkollat më të mira’ i referohem një liste me 50 shkolla të përbërë nga 25 kolegjet më të mirë (referuar US News)
http://colleges.usnews.rankingsandr...artco_brief.php
dhe 25 universitetet më të mirë
http://colleges.usnews.rankingsandr...tudoc_brief.php
 




____________
\"Mos shikoni kishat as xhamijat se feja e shqiptarit eshte shqiptaria.\"

Po per studentet e huaj qe nuk banojne ne USA  a ka  ndonje metode aplikimi per tu pranuar  ne keto universitete?

Ndoshta ndonje student  qe studjon ne usa mund te me shpjegoj se  si ja ben  per ta perballuar shkollen nga ana ekonomike(flas per studentet qe nuk marin 100% ndihme nga universiteti)? Mendoj me ndihmen e prinderve, por ketu me del nje pyetje tjeter...Sa eshte rroga mujore per nje punetor te thjeshte  ne USA?