Xhevat MUSTAFA

Në emigracionin tonë të moçëm e të ri, ka kohë që gjëmojnë fort e pandërprerë, këmbanat e alarmit edhe për dukurinë gjithnjë e më masive, të harresës së gjuhës amtare nga fëmijët.

Ky proçes asimilimi gjuhësor, është më i dukshëm dhe gjerëpërfshirës sidomos, tek ata fëmijë që kanë lindur në vendet, ku janë ngulur prindërit e tyre, pas vitit 1990. Kjo, sepse shumica e prindërve të tyre në periudhën e vendosjes, të punësimit e të sistemimit, nuk kanë pasur as informimin, as kohën, as shqetësimin dhe angazhimin e duhur, për të njohur e shfrytëzuar legjislacionet demokratike e favorizuese të këtyre vendeve edhe në fushën e arsimimit të fëmijve në gjuhën amtare.

Baballarë-përkthyes të shqipes për fëmijët e tyre
Të kuptohemi drejt: duke ringritur problemin e asimilimit gjuhësor të moshave shumë të reja në emigracionin tonë as e çojmë ndërmend se mund të bëhet mrekullia, apo e pamundura për ta ndaluar plotësisht e përfundimisht, sepse nuk jemi ne viktimat e para e të fundit dhe se, është i përbotshëm. Synimi dhe apeli ynë është që shteti dhe shoqëria të shqetësohen dhe bashkohen sot, për ta ngadalësuar e kufizuar sa më shumë që të jetë e mundur këtë hemoragji kombëtare, sepse nesër do të jetë shumë vonë dhe çmimi që do të paguajmë si vend dhe si komb, shumë më i shtrenjtë. Kjo e keqe, në mes të kompleksit të dukurive shqetësuese në gjirin e diasporës sonë dhe faktit se, prej saj na vijnë çdo vit rreth 600-700 milionë dollarë, ka shtyrë edhe presidentin Alfred Moisiu, të kërkojë disa herë me të drejtë krijimin e një ministrie për diasporën, në strukturën tonë aktuale qeveritare. Por edhe apelet e tij deri më sot, kanë mbetur çuditërisht e paradoksalisht, si klithma të një të vetmuari në shkretëtirë. Gjithsesi, për qeveritarët tanë dhe bashkësitë tona në diasporë, krahas shembullit të arbëreshëve në Itali, është shumë domethënës dhe apelues edhe komuniteti i banorëve me origjinë shqiptare, të vendosur në Ukrainë rreth 300 vjet më parë e ca më vonë. Mes kësaj bashkie me rreth 4-5 mijë frymë, janë me qindra ata që e kanë ruajtur komunikimin gojor në gjuhën shqipe. Prej tyre ka kohë që është kërkuar ndihmë nga Prishtina, Tetova e Tirana për mësues dhe tekste gjuhësore për t’u mundësuar fëmijëve, njohjen edhe në të lexuar e shkruar të gjuhës shqipe.

E keqja e asimilimit gjuhësor të moshave të reja në emigracionin shqiptar, ka prekur jo vetëm familjet me njërin nga prindërit të huaj. Eshtë e vetëkuptueshme dhe e pritshme që në rradhë të parë, nënat joshqiptare, duke mos e njohur vetë gjuhën shqipe e duke mos pasur shumë nxitje nga bashkëshortët për këtë qëllim, kanë ndikuar që në familje të komunikohet gati tërësisht, në gjuhën e tyre. Vetëkuptohet se faturën e kësaj neglizhence të baballarëve e kanë paguar fëmijët. Këta përgjithsisht, kanë fituar njohjen dhe përdorimin shumë të mirë të gjuhës së vendeve përkatëse, por kanë humbur gjuhën amtare dhe shansin për ta pasur këtë në mos të parë, si gjuhë të dytë.

Për të qenë të saktë duhet thënë se, shumë emigrantë shqiptarë kryesisht, intelektualë e arsimtarë, u kanë rënë edhe vetë këmbanave të alarmit jo vetëm, për botën shqiptare në emigracion, por edhe për shtetin amë dhe për qeveritë e shteteve, ku janë ngulur herët a më vonë. Shpesh, barra u është lehtësuar nga disa prindër, të cilët, me t’u informuar për hapjen dhe funksionin e këtyre shkollave, kanë nxituar të regjistrojnë në to fëmijët e tyre. Por paradoksalisht e papërgjegjshmërisht, ka pasur edhe prindër, që nuk kanë denjuar ta shfrytëzojnë këtë shans dhe mundësi, që u japin ligjet e këtyre vendeve demokratike, si dhe intelektualët bashkëkombas. Këta prindër jo vetëm, nuk e përjetojnë si fatkeqësi harresën, apo mosmësimin e gjuhës shqipe, por, përkundrazi, duke menduar se fitojnë imazh pozitiv dhe avantazhe në integrim, duke u treguar më pak shqiptarë e më shumë si qytetarë evropjanë, duke u ushqyer mendimin për të mos u kthyer më kurrë në Shqipëri, nuk ua nxisin fëmijëve dëshirën për të mësuar gjuhën amtare dhe përpiqen t’ua paraqesin si turp qenien shqiptar dhe të folurit në shqip?!!! Nuk mund të parashikohet saktësisht se si do të ndjehen këta prindër, kur të vihen në rolin e përkthyesve në gjuhën shqipe për fëmijët e tyre. Ndërsa, është shumë e sigurtë se tek të tjerët, jo vetëm tek shqiptarët, do të shkaktojnë çudi, zemërim, përbuzje… Në kundërshtim me këta, gjen plot prindër, që mungesën e shkollave në gjuhën shqipe dhe të arsimtarëve të tyre, përpiqen ta mbushin vetë, edhe pse e kanë të paktë kohën e lirë dhe njohjen e këtij profesioni. Këtë po e arrijnë duke vendosur si “ligj”, komunikimin në familje vetëm në gjuhën amtare. Megjithatë, asimilimi gjuhësor i fëmijëve të larguar nga Shqipëria në moshë të vogël, apo të lindur në emigracion, vazhdon me përmasa më të mëdha dhe më shqetësuese, sepse kjo e keqe, kurrsesi, nuk ndalet e kufizohet ndjeshëm me nisma personale, familjare e ngushtësisht lokale.
 




____________
\"Mos shikoni kishat as xhamijat se feja e shqiptarit eshte shqiptaria.\"